Çarpıntı Nedir?
Çarpıntı, kişinin kalp atımlarını normalden daha belirgin hissetmesidir. Kalp hızlı atıyor, güçlü vuruyor, düzensiz çalışıyor, çırpınıyor veya bazı atımlar atlanıyor gibi hissedilebilir. Bu his göğüste olduğu kadar boyun ya da boğaz bölgesinde de fark edilebilir.
Çarpıntı tek başına bir hastalık adı değildir; bir belirtidir. Kısa süreli ve seyrek çarpıntılar her zaman ciddi bir kalp hastalığı anlamına gelmez. Ancak tekrar eden, uzayan veya başka belirtilerle birlikte görülen çarpıntının nedeni değerlendirilmelidir.
Çarpıntı Neden Olabilir?
Çarpıntı birçok farklı nedenle ortaya çıkabilir. Yoğun egzersiz, uykusuzluk, stres ve kaygı gibi günlük yaşamla ilişkili durumlar kalp atımlarının daha belirgin hissedilmesine yol açabilir. Kafein, nikotin, alkol ve bazı ilaçlar da çarpıntıyı tetikleyebilir.
Bunun yanında kansızlık, tiroit bezinin fazla çalışması, elektrolit dengesizlikleri ve bazı kalp hastalıkları çarpıntıya neden olabilir. Kalbin elektriksel sisteminden kaynaklanan ritim bozuklukları da çarpıntının nedenleri arasındadır.
Çarpıntının hissedilme şekli tek başına nedenini göstermez. Kesin değerlendirme, yakınmaların özellikleri ve gerekli görülen tetkiklerle birlikte yapılır.
Çarpıntı Nasıl Değerlendirilir?
Değerlendirmede çarpıntının ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü, ne sıklıkta tekrar ettiği ve egzersiz, stres, kafein veya ilaç kullanımı gibi tetikleyicilerle ilişkisi sorgulanabilir. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi veya bayılma gibi eşlik eden belirtiler özellikle önemlidir.
Hekim muayenesinin ardından elektrokardiyografi (EKG) ile kalbin elektriksel aktivitesi değerlendirilebilir. Çarpıntı aralıklı oluyorsa Holter veya daha uzun süreli ritim kayıt cihazları gerekebilir. Klinik duruma göre kan sayımı, tiroit fonksiyonları ve elektrolitler gibi laboratuvar testleri de istenebilir.
Ne Zaman Kardiyolojiye Başvurulmalı?
Çarpıntıların sık tekrarlaması, giderek artması, birkaç dakikadan uzun sürmesi veya günlük yaşamı etkilemesi durumunda tıbbi değerlendirme uygun olur. Daha önce kalp hastalığı bulunan veya ailede önemli kalp ritim sorunları öyküsü olan kişilerde değerlendirme eşiği daha düşük olabilir.
Çarpıntıya göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı, bayılma ya da bayılacak gibi olma eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir. Bu belirtiler varsa rutin poliklinik randevusu beklenmemelidir.
Çarpıntı Tedavisi Nasıl Planlanır?
Tedavi çarpıntının nedenine göre planlanır. Kalp dışı bir neden saptanırsa ilgili durumun tedavisi öncelikli olabilir. Kafein veya benzeri tetikleyicilerin azaltılması bazı kişilerde yakınmaları azaltabilir.
Ritim bozukluğu saptanan hastalarda yalnızca takip yeterli olabileceği gibi, ritim veya kalp hızını düzenlemeye yönelik ilaçlar ve bazı durumlarda girişimsel tedaviler değerlendirilebilir. Tedavi seçimi ritim bozukluğunun türüne ve kişinin genel sağlık durumuna göre kardiyoloji hekimi tarafından belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Çarpıntı her zaman kalp hastalığı anlamına gelir mi?
Hayır. Stres, uykusuzluk, yoğun egzersiz, kafein ve bazı ilaçlar gibi kalp dışı nedenlerle de çarpıntı görülebilir. Bununla birlikte tekrar eden veya eşlik eden belirtileri olan çarpıntılarda nedenin değerlendirilmesi gerekir.
Kansızlık çarpıntı yapabilir mi?
Evet. Demir eksikliği anemisi gibi kansızlık durumları çarpıntıya neden olabilir. Ancak çarpıntının yalnızca kansızlığa bağlanmaması ve klinik değerlendirmeyle diğer olası nedenlerin de göz önünde bulundurulması önemlidir.
Çarpıntıda EKG yeterli olur mu?
EKG önemli bir ilk değerlendirme aracıdır; ancak çarpıntı kayıt sırasında yoksa ritim normal görülebilir. Hekim gerekli görürse Holter veya daha uzun süreli ritim izleme yöntemlerinden yararlanabilir.
Çarpıntı hangi durumda acil değerlendirilmelidir?
Çarpıntıyla birlikte göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı, bayılma veya bayılacak gibi olma gelişmesi acil değerlendirme gerektiren durumlardandır.
KAYNAKLAR
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Sağlık durumunuzla ilgili değerlendirme için hekime başvurunuz.
